Actuele opera
Samen met Einstein on the Beach en Satyagraha vormt de opera Akhnaten (1983) een drieluik over wetenschap, politiek en religie. Componist Philip Glass, veelal in samenwerking met theatermaker Robert Wilson, creëerde zo een weids muziekdramatisch panorama over actuele onderwerpen in een bijzondere nieuwe vormentaal. In Akhnaten komt na de dood van zijn vader de jonge farao Achnaton aan de macht, met zijn vrouw Nefertiti – die van de mooie buste in Berlijn. Na zijn kroning schaft hij alle oude goden af om een nieuwe religie te introduceren. Dit tot ontzetting van de priesters, die hem ten val brengen.

Minimalistisch idioom
Glass gebruikt hier zijn bekende minimalistische idioom, gecombineerd met overweldigende koor-en dansscènes. De titelrol is geschreven voor een countertenor, wat de bijzondere status van de farao versterkt. Nefertiti wordt daarentegen gezongen door een alt, waardoor de vocale kleuren van dit koppel, samen met de sopraanpartij van moeder Tye, op een bijzondere manier mengen. Dirigent en een aantal solisten – onder wie titelvertolker Anthony Roth Costanzo – namen ook deel aan de laatste uitvoering van deze opera aan de Metropolitan Opera in New York.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 11.55 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Laura Roling.

Herdenking en aanklacht
Met het groots bezette oratorium Fire in my mouth herdenkt Julia Wolfe de Triangle Shirtwaist Factory Fire van 1911. Het was een brand in een textielfabriek in Manhattan waarbij 146 jonge, veelal migrantenvrouwen omkwamen. Met koor, orkest en video weeft Wolfe archiefteksten, herinneringen, volks- en protestliederen tot zowel monument als aanklacht tegen uitbuiting en onverschilligheid. Een meesterwerk dat tot de canon van de 21e eeuw mag worden gerekend.

Innerlijke nacht
Waar Wolfe terugblikt op wat een scharnierpunt werd in de sociale geschiedenis van New York, richt Samy Moussa zich in de Nederlandse première van zijn orkestwerk Nocturne op de innerlijke nacht. Geen impressionistisch nachtbeeld, maar een psychologische ruimte met een zwaartepunt in de lage registers, zodat ‘de weinige heldere momenten des te uitzonderlijker worden’. Een Amerikaanse criticus noemde het werk ‘een orkestraal adagio dat onvermijdelijk doet denken aan een 21e-eeuwse Wagner’.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.

Verrassende verbindingen
Fenomeen Simon-Pierre Bestion en zijn Franse vocaal-instrumentaal ensemble La Tempête richt zich op een breed repertoire. Oude muziek neemt een belangrijke plaats in en de musici bespelen historische instrumenten. Maar naast muziek uit de renaissance werpen zij zich ook op Rachmaninov, en barokmuziek combineren ze moeiteloos met modern repertoire. Als vertrekpunt kiezen zij voor verbindingen en invloeden tussen kunstenaars, culturen en tijdperken.

Troostrijke treurmuziek
Bij dit concert staat Duitse treurmuziek centraal. Repertoire waarin de componist zijn diepste gevoelens, zijn mooiste melodieën en meest verfijnde harmonieën verwerkt. Duitse barokcomposities zoals de Musikalische Exequien van Heinrich Schütz en Bachs Köthener Trauermusik vormen echo’s van het verleden en spiegels van muziek uit latere eeuwen. Dat Mendelssohn en Brahms de meerstemmige muziek uitgebreid hebben bestudeerd, hoor je terug in hun troostrijke muziek, zoals in Ein deutsches Requiem van Brahms, een meesterlijke compositie die niet alleen de overledene betreurt, maar vooral de levenden hoop biedt.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.

Een Italiaanse Faust
Faust blijft een boeiend personage in de opera, zoals ook afgelopen seizoen weer duidelijk werd met Gounods opera. Maar wie kent de versie van Louise Bertin (1805-1877), die als eerste Goethes toneelstuk op muziek zette in 1831? Haar Italiaanstalige opera Fausto kende veel succes tijdens de uitvoeringen in het Théâtre des Italiens in haar thuisstad Parijs. Misschien is in de eerste scènes de invloed van Rossini nog aanwezig, maar gaandeweg de opera ontwikkelt Bertin zich tot een volbloed romantische componist.

Herontdekt
De titelrol van Faust is voor een mezzosopraan geschreven, hier vertolkt door de Italiaanse Raffaella Lupinacci, een expert in het belcanto-repertoire. Sopraan Yaritza Véliz, eerder te horen in de NTR ZaterdagMatinee met Mascagni’s L’amico Fritz, vertolkt Margarita. De Amerikaans-Belgische dirigent Giulio Cilona houdt een warm pleidooi voor dit werk, dat zo’n vijf jaar geleden pas volledig werd teruggevonden.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 12.55 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Laura Roling.

–

Met dank aan ‘Palazzetto Bru Zane – Centre de musique romantique française’, uitgever van de nieuwe partituur van Fausto van Louise Bertin.