Azuurblauw
Het zijn de kerkklokken in het gedicht L’Azur van de Franse dichter Stéphane Mallarmé die Robin de Raaff over de streep halen. Dit gedicht zal de basis vormen voor een compositie gewijd aan Pierre Boulez. De Raaff schrijft het in 2025 als eerbetoon aan deze vooraanstaande componist en dirigent, van wie de honderdste geboortedag wordt gevierd. In het gedicht staat de overweldigende blauwe lucht centraal.
Azuurblauw is ook de oceaan waarop Maurice Ravel zijn boot laat varen, op muziek die golft en glinstert en het orkest en de zaal laat deinen.

Kathedraal van klank
Vanuit zijn buitenverblijf maakte Leoš Janáček lange boswandelingen: ‘Ik voelde een kathedraal oprijzen uit de enorme uitgestrektheid van de bossen.’ Janáček raakt geïnspireerd tot het schrijven van de Glagolitische mis, waarvoor hij gebruikmaakt van het Oudkerkslavisch, een taal die al in de negende eeuw in zijn geboortestreek Moravië werd gebruikt. Hij componeert een energieke, jubelende mis met krachtige koperfanfares en een indrukwekkende orgelpartij. Een werk dat in goede handen is bij Karina Canellakis, die dat bewees met haar imponerende reeks van Janáček-opera’s in de Matinee.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.

Actuele opera
Samen met Einstein on the Beach en Satyagraha vormt de opera Akhnaten (1983) een drieluik over wetenschap, politiek en religie. Componist Philip Glass, veelal in samenwerking met theatermaker Robert Wilson, creëerde zo een weids muziekdramatisch panorama over actuele onderwerpen in een bijzondere nieuwe vormentaal. In Akhnaten komt na de dood van zijn vader de jonge farao Achnaton aan de macht, met zijn vrouw Nefertiti – die van de mooie buste in Berlijn. Na zijn kroning schaft hij alle oude goden af om een nieuwe religie te introduceren. Dit tot ontzetting van de priesters, die hem ten val brengen.

Minimalistisch idioom
Glass gebruikt hier zijn bekende minimalistische idioom, gecombineerd met overweldigende koor-en dansscènes. De titelrol is geschreven voor een countertenor, wat de bijzondere status van de farao versterkt. Nefertiti wordt daarentegen gezongen door een alt, waardoor de vocale kleuren van dit koppel, samen met de sopraanpartij van moeder Tye, op een bijzondere manier mengen. Dirigent en een aantal solisten – onder wie titelvertolker Anthony Roth Costanzo – namen ook deel aan de laatste uitvoering van deze opera aan de Metropolitan Opera in New York.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 11.55 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Laura Roling.

Elina Vähälä speelt Sibelius
Elina Vähälä kent het werk van binnenuit: het Vioolconcert van haar landgenoot Jean Sibelius. De Fin schreef maar één soloconcert: voor zijn eigen viool. Al een eeuw lang houdt het stand tussen de topstukken van het repertoire. Sibelius combineert grote virtuositeit met zijn eigen, ongrijpbare lyriek.

Karajan-prijswinnaar Oscar Jockel
Het enigmatische karakter van Sibelius’ muziek vindt een echo in Muziek der sferen, een orkestwerk uit 1918 van de Deense componist Rued Langgaard. Hij introduceert daarin verschillende vooruitstrevende vernieuwingen, die later in de twintigste eeuw tot de standaardpraktijk van de avant-garde zouden behoren. Zo laat hij de pianist in het orkest rechtstreeks de snaren van zijn instrument bespelen en schrijft hij langzaam voortbewegende clusters voor de strijkers. Dat laatste inspireerde de Hongaar György Ligeti, die Langgaard de pionier van de spectrale muziek noemde. Van hem zingt het Groot Omroepkoor het zestienstemmige Lux aeterna, de hypnotiserende verklanking door een atheïst van het eeuwige licht uit het katholieke requiem.

De jonge Duitse componist en dirigent Oscar Jockel, winnaar van de Herbert von Karajan Prijs 2023, leidt dit fijn uitgekiende programma in met een nieuw eigen werk voor groot orkest.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Remy Alexander.