Liefde voor Beethoven
De veelzijdige Franse pianist Pierre-Laurent Aimard is een graag geziene gast bij de Matinee. Zo was hij eerder te horen in werken van Bach tot Bartók en Liszt tot Ligeti. Van jongs af aan vertrouwd met nieuwe muziek, ontwikkelde hij ook een grote liefde voor de muziek van Beethoven. Nu vertolkt hij Beethovens Vijfde pianoconcert, een helfdhaftig werk met een dromerig middendeel. Aimard wordt daarbij omringd door het Kammerorchester Basel, dat al vele jaren bewijst zich helemaal thuis te voelen in de muziek van de Weense Klassieken.

Met dank aan de Philharmonic Society
Daarnaast staat de Zevende van Dvořák op de lessenaars. Een werk waarin Dvořák meer expressiviteit en emotie legt dan in zijn eerdere symfonieën. De Zevende wordt wel gerekend tot de belangrijkste symfonieën uit de periode na Beethoven. De opdracht tot deze compositie kreeg Dvořák van de Londense Philharmonic Society, die ook in 1817 bij Beethoven de Negende Symfonie ‘bestelde’. In 1885 dirigeerde Dvořák in Londen de première van zijn Zevende en hij hoopte dat deze symfonie al zijn voorgaande werken zou overtreffen en ‘de wereld in beroering zou brengen’.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Remy Alexander.

Verbluffende kracht
De jonge pianist Nikola Meeuwsen (2002) was de eerste Nederlandse musicus die de vermaarde Koningin Elisabethwedstrijd wist te winnen. Tijdens de finale van dit concours gaf hij een ijzersterke interpretatie van het energieke en virtuoze Tweede pianoconcert van Sergei Prokofjev. ‘In de gigantische solocadens van het eerste deel verpakte Meeuwsen zijn verbluffende kracht in grote emotionele diepten en een zeldzaam inzicht in Prokofjevs muzikale structuur.’ (NRC) Zoiets moet je live meemaken en die kans biedt deze Matinee.

Met Strauss in de Alpen
Uit dezelfde tijd stamt Eine Alpensinfonie van Richard Strauss, een werk voor een enorme orkestbezetting.  Lange wandelingen in de Alpen inspireerden Strauss tot het schrijven van dit symfonisch gedicht, dat in meer dan twintig in elkaar overgaande taferelen een bergwandeling schetst. Strauss brengt het landschap muzikaal tot leven, tussen zonsopkomst en zonsondergang toont hij lieflijke weides en een fraai uitzicht vanaf de bergtop, maar ook gevaarlijke momenten en onweer tijdens de afdaling.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Camiel Jansen.

Twee celloconcerten…
Dit oosters getint concert opent met de wereldpremière van een Celloconcert van de jonge Iraanse componiste Aftab Darvishi. Na een pianostudie in haar geboortestad Teheran studeerde zij compositie in Amsterdam en Den Haag. Haar werk staat op de lessenaar van de Oostenrijks-Iraanse cellist Kian Soltani. Bij hem zijn de authentieke Iraanse elementen waarmee Aftab haar muziek kruidt in goede handen. Collegacellist Nicolas Altstaedt, Duits-Frans, wijdt zich vervolgens aan het Celloconcert van de Poolse componist Witold Lutosławski. Die droeg dit werk op aan de Russische meestercellist Rostropovitsj. Het is een fascinerende compositie die opent met een minutenlange cadens voor cello solo.

…en een sprookje
Van Nikolaj Rimski-Korsakov gaat de geliefde orkestsuite Sheherazade, geïnspireerd op de beroemde Sprookjes van duizend-en één-nacht. Een raamvertelling met Arabische en Egyptische elementen. Zoals Sheherazade de sultan met haar verhalen betovert, zo weet Rimski-Korsakov de luisteraar met oriëntaalse sferen te vangen.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.

Verrassende verbindingen
Fenomeen Simon-Pierre Bestion en zijn Franse vocaal-instrumentaal ensemble La Tempête richt zich op een breed repertoire. Oude muziek neemt een belangrijke plaats in en de musici bespelen historische instrumenten. Maar naast muziek uit de renaissance werpen zij zich ook op Rachmaninov, en barokmuziek combineren ze moeiteloos met modern repertoire. Als vertrekpunt kiezen zij voor verbindingen en invloeden tussen kunstenaars, culturen en tijdperken.

Troostrijke treurmuziek
Bij dit concert staat Duitse treurmuziek centraal. Repertoire waarin de componist zijn diepste gevoelens, zijn mooiste melodieën en meest verfijnde harmonieën verwerkt. Duitse barokcomposities zoals de Musikalische Exequien van Heinrich Schütz en Bachs Köthener Trauermusik vormen echo’s van het verleden en spiegels van muziek uit latere eeuwen. Dat Mendelssohn en Brahms de meerstemmige muziek uitgebreid hebben bestudeerd, hoor je terug in hun troostrijke muziek, zoals in Ein deutsches Requiem van Brahms, een meesterlijke compositie die niet alleen de overledene betreurt, maar vooral de levenden hoop biedt.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.

Heldere bogen en voelbare puls
De residentie van Samy Moussa dit seizoen begint met de Nederlandse première van zijn Fluitconcert, mede in opdracht van de ZaterdagMatinee gecomponeerd. Een rijkgeschakeerd, virtuoos werk waarin solist Emmanuel Pahud de drijvende kracht is achter een breed ademende orkestklank. De fluitist balanceert tussen acrobatische loopjes en lange, zangerige lijnen, tussen kamermuzikale intimiteit en de frontale confrontatie met het volle orkest. Samy Moussa studeerde in zijn geboorteplaats Montréal en vervolgde zijn opleiding in Europa. Dat hoor je. Zijn werken zijn lyrisch én monumentaal, met een Noord-Amerikaanse directheid gestoeld op Europese orkesttradities.

Nielsen & Brahms
Helios van Carl Nielsen is een ode aan de Griekse zon. En Brahms’ Eerste symfonie (ook wel ‘Beethovens Tiende’ genoemd) opende na veertien jaar schrijven en schrappen de deur naar de vele orkestwerken die hij daarna schreef.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Camiel Jansen.

Een Italiaanse Faust
Faust blijft een boeiend personage in de opera, zoals ook afgelopen seizoen weer duidelijk werd met Gounods opera. Maar wie kent de versie van Louise Bertin (1805-1877), die als eerste Goethes toneelstuk op muziek zette in 1831? Haar Italiaanstalige opera Fausto kende veel succes tijdens de uitvoeringen in het Théâtre des Italiens in haar thuisstad Parijs. Misschien is in de eerste scènes de invloed van Rossini nog aanwezig, maar gaandeweg de opera ontwikkelt Bertin zich tot een volbloed romantische componist.

Herontdekt
De titelrol van Faust is voor een mezzosopraan geschreven, hier vertolkt door de Italiaanse Raffaella Lupinacci, een expert in het belcanto-repertoire. Sopraan Yaritza Véliz, eerder te horen in de NTR ZaterdagMatinee met Mascagni’s L’amico Fritz, vertolkt Margarita. De Amerikaans-Belgische dirigent Giulio Cilona houdt een warm pleidooi voor dit werk, dat zo’n vijf jaar geleden pas volledig werd teruggevonden.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 12.55 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Laura Roling.

–

Met dank aan ‘Palazzetto Bru Zane – Centre de musique romantique française’, uitgever van de nieuwe partituur van Fausto van Louise Bertin.

Een hemels feest
Gustav Mahler was een man met een dubbele carrière. Vanaf zijn 37ste dirigeerde hij tien jaar lang de Weense Hofoper, de laatste drie jaar van zijn leven was hij actief in New York. Als componist heeft hij de nodige kritiek moeten incasseren, in de eerste plaats van zijn Weense publiek. In Amsterdam was dat heel anders, daar werd hij door Willem Mengelberg te vuur en te zwaard verdedigd. Op dit programma klinkt zijn Vierde symfonie, met het wonderschone Wunderhorn-lied Das himmlische Leben, gezongen door Chen Reiss.

Mozart van de 21ste eeuw
Chen Reiss opent het concert met een ‘afscheidsaria’ van Mozart. Die staat symbool voor dit laatste concert waarin Lahav Shani als chef-dirigent het Rotterdams Philharmonisch Orkest leidt. Shani laat ons bij deze gelegenheid kennismaken met de zeer jonge Georgische componist en pianist Tsotne Zedginidze, door niemand minder dan Daniel Barenboim uitgeroepen tot de Mozart van de 21ste eeuw.