Heldere bogen en voelbare puls
De residentie van Samy Moussa dit seizoen begint met de Nederlandse première van zijn Fluitconcert, mede in opdracht van de ZaterdagMatinee gecomponeerd. Een rijkgeschakeerd, virtuoos werk waarin solist Emmanuel Pahud de drijvende kracht is achter een breed ademende orkestklank. De fluitist balanceert tussen acrobatische loopjes en lange, zangerige lijnen, tussen kamermuzikale intimiteit en de frontale confrontatie met het volle orkest. Samy Moussa studeerde in zijn geboorteplaats Montréal en vervolgde zijn opleiding in Europa. Dat hoor je. Zijn werken zijn lyrisch én monumentaal, met een Noord-Amerikaanse directheid gestoeld op Europese orkesttradities.

Nielsen & Brahms
Helios van Carl Nielsen is een ode aan de Griekse zon. En Brahms’ Eerste symfonie (ook wel ‘Beethovens Tiende’ genoemd) opende na veertien jaar schrijven en schrappen de deur naar de vele orkestwerken die hij daarna schreef.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Camiel Jansen.

Onverwerkte rouw
Drieëntwintig jaar is Erich Wolfgang Korngold als zijn opera Die tote Stadt in december 1920 in première gaat, op dezelfde dag in Hamburg en Keulen! Het is al zijn derde opera en hij vestigt hiermee definitief zijn naam. Het libretto is losjes gebaseerd op Bruges-la-Morte (1892) van de Belgische schrijver Georges Rodenbach. Deze symbolistische roman draait om een weduwnaar die de dood van zijn vrouw niet kan verwerken. Hij raakt in de ban van een jonge, sensuele danseres, in wie hij het evenbeeld van zijn vrouw meent te zien.

Tussen droom en werkelijkheid
De ‘dode stad Brugge’ figureert op de achtergrond, ‘in contrast met een uitbundige groep komedianten, verdorven verleidingen en bedwelmende dansen. Alles balancerend tussen droom en werkelijkheid’, aldus vader Korngold, die samen met zijn zoon het libretto schreef. De jonge Korngold leverde een extatische partituur die vooruitwijst naar zijn carrière als filmcomponist.

De Oekraïnse Oksana Lyniv leidt het geheel. Zij is chef-dirigent van het Teatro Comunale di Bologna en was te gast in Bayreuth en bij vele andere grote operahuizen.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 12.25 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Laura Roling.

Elina Vähälä speelt Sibelius
Elina Vähälä kent het werk van binnenuit: het Vioolconcert van haar landgenoot Jean Sibelius. De Fin schreef maar één soloconcert: voor zijn eigen viool. Al een eeuw lang houdt het stand tussen de topstukken van het repertoire. Sibelius combineert grote virtuositeit met zijn eigen, ongrijpbare lyriek.

Karajan-prijswinnaar Oscar Jockel
Het enigmatische karakter van Sibelius’ muziek vindt een echo in Muziek der sferen, een orkestwerk uit 1918 van de Deense componist Rued Langgaard. Hij introduceert daarin verschillende vooruitstrevende vernieuwingen, die later in de twintigste eeuw tot de standaardpraktijk van de avant-garde zouden behoren. Zo laat hij de pianist in het orkest rechtstreeks de snaren van zijn instrument bespelen en schrijft hij langzaam voortbewegende clusters voor de strijkers. Dat laatste inspireerde de Hongaar György Ligeti, die Langgaard de pionier van de spectrale muziek noemde. Van hem zingt het Groot Omroepkoor het zestienstemmige Lux aeterna, de hypnotiserende verklanking door een atheïst van het eeuwige licht uit het katholieke requiem.

De jonge Duitse componist en dirigent Oscar Jockel, winnaar van de Herbert von Karajan Prijs 2023, leidt dit fijn uitgekiende programma in met een nieuw eigen werk voor groot orkest.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Remy Alexander.

Op weg naar Beethoven
Jörg Widmann is tegenwoordig een van de meest gespeelde levende componisten ter wereld. Dat komt mede door het succes van de ‘concertouverture’ Con brio. De Duitser schreef het werk ‘in grote haast’ in 2008 voor het Sinfonieorchester des Bayerischen Rundfunks als inleiding op een Beethovenprogramma. Widmann citeert Beethoven niet echt, maar baseerde zich op de karakteristieken van diens Zevende en Achtste symfonie.

Vergetelheid
Beethovens Zevende symfonie, door Richard Wagner bewonderend de ‘apotheose van de dans’ genoemd, krijgt gezelschap van de Symfonische serenade van Erich Wolfgang Korngold. Hij schreef het virtuoze werk voor strijkorkest in 1947 in de nadagen van zijn carrière. Weer teruggekeerd uit de Verenigde Staten werd hij in het naoorlogse Oostenrijk beschouwd als een anachronisme. Zijn Symfonische serenade, die qua ritmische finesse niet onderdoet voor Beethovens Zevende symfonie, dreigde te verdrinken in vergetelheid. Ten onrechte, zo zal blijken.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.