Unieke collage
Mahler staat niet op het programma en toch klinkt zijn muziek in dit concert. Het hele middendeel van Sinfonia van Berio steunt op het Scherzo uit Mahlers Tweede symfonie. Het dient als raamwerk waaraan Berio talrijke elementen toevoegt: muziek van Bach tot Stravinsky en gezongen en gesproken teksten. Zo creëert Berio een unieke collage, een wervelwind van citaten, vervreemdend en fascinerend. Sinfonia is daarnaast beïnvloed door indrukken die Berio in die tijd (1968) in New York opdeed.

Magisch en verstild
Drie jaar later schrijft Sjostakovitsj zijn Vijftiende symfonie. Ook hij biedt onderdak aan muziek van collega’s. Zo citeert hij uit werk van onder anderen Rossini en Wagner en uit eigen composities. Citaten die hij zelf niet altijd kon verklaren. ‘Ik kon ze er gewoon niet uit laten’, zou hij gezegd hebben. Het werd zijn laatste symfonie, zonder grootse finale, maar met een magisch en verstild slotdeel.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Ben Coelman.

Eer aan de Mayacultuur
Gabriela Ortiz, composer in residence 2025-2026 bij Het Concertgebouw, heeft voor haar muziek al meerdere Grammy Awards ontvangen. Op 1 februari 2026 kwamen er in één klap nog drie Grammy’s bij, waaronder die voor Best Contemporary Classical Composition. Voor La Reina Roja is deze Mexicaanse componiste geïnspireerd door de vondst van een tombe met daarin een hooggeplaatste Maya-vrouw uit de zevende eeuw. Geen betere combinatie denkbaar dan met muziek van landgenoot Revueltas. Zijn La noche de los mayas is een orkestsuite op basis van muziek voor de gelijknamige film. De finale met twaalf slagwerkers is imposant en hypnotiserend. Een spectaculair eerbetoon aan de tribale tradities van de Maya’s. Ervaar de ritmische oerkracht van hun muziek, ver voor Columbus voet aan Zuid-Amerikaanse wal zette. Xenakis’ slagwerksolo Rebonds B vormt de perfecte opmaat.

Landschappen vol klank
Het concert begint met Tumblebird Contrails van de jonge Amerikaanse componiste Gabriella Smith. Zij  groeide op in de baai bij San Francisco en voelt zich sterk verbonden met de natuur. Al backpackend, ver van de bewoonde wereld, luisterde ze naar de hallucinerende geluiden van de Stille Oceaan, die ze effectief in muziek weet te vangen. Deze middag klinkt de Nederlandse première.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.

Bach – Stravinsky – Wantenaar
In dit bijzondere programma combineert de Nederlandse Bachvereniging oude en nieuwe muziek. Onder leiding van Johanna Soller treedt het gezelschap op met stersoliste Lucie Horsch. Op de lessenaars muziek van Bach, Stravinsky en Wantenaar. Orkestwerken van Bach, waaronder twee Brandenburgse concerten, vloeien over in Stravinsky’s bewerkingen van delen uit Bachs Wohltemperierte Klavier en Seufzer van Mathilde Wantenaar. Hiervoor liet zij zich inspireren door de aria ‘Seufzer, Tränen, Kummer, Not’ uit Bachs cantate Ich hatte viel Bekümmernis.

Nieuwe muziek voor historische instrumenten
Mathilde Wantenaar schrijft speciaal voor Lucie Horsch en de Nederlandse Bachvereniging een nieuw werk voor blokfluit en barokorkest. Boeiend om te horen hoe barokinstrumenten invloed zullen hebben op nieuw gecomponeerde muziek. Daarnaast zal Lucie Horsch schitteren in onder meer Bachs Dubbelconcert.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.

–

Lucie Horsch heeft in seizoen 2026-2027 een eigen Spotlightreeks in Het Concertgebouw, waarvan ook dit concert deel uitmaakt.

‘Things we’ve lost’
This is Prophetic komt uit de opera Nixon in China van John Adams en is een scène waarin de vrouw van Nixon voor de wereld een vreedzame toekomst schetst. Dat beeld wordt wreed verstoord door de ‘Dans van de Wraak’, een concertstuk naar de balletsuite Medea van Samuel Barber. De ontrouw van Medea’s echtgenoot maakt haar moordlustig. De oorspronkelijke suite schreef hij in 1946 en vermoedelijke komt hierin ook Barbers woede en weerzin ten aanzien van de Tweede Wereldoorlog tot uiting. Twee jaar later componeert hij in korte tijd het veel lieflijker Knoxville: Summer of 1915. ‘Het geeft uitdrukking aan de gevoelens van eenzaamheid, verwondering en identiteitsverlies van een kind, in die marginale wereld tussen schemering en slaap.’

Volkse deuntjes
Charles Ives neemt ons mee naar drie plaatsen in New England, het uiterste noordoosten van de Verenigde Staten. Het is begin twintigste eeuw en hij schetst voor elke plaats een eigen sfeer. Citaten van pakkende, volkse deuntjes doorkruisen geregeld zijn muziek, typisch Ives.
Adams, Barber en Ives delen het podium met de in 1945 tot Amerikaan genaturaliseerde Stravinsky. In datzelfde jaar voltooide hij de Symphony in Three Movements. Zelf dirigeerde hij het New York Philharmonic bij de première, begin 1946. Hij zou het werk zijn ‘war symphony’ hebben genoemd, maar Stravinsky zegt ook dat niet programmatisch is. ‘Componisten combineren noten. Dat is alles. Hoe en in welke vorm de dingen van deze wereld in hun muziek worden verwerkt, is niet aan hen om te bepalen.’

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Camiel Jansen.

De mythische figuur Ahania
Samy Moussa leidt het Radio Filharmonisch Orkest in een programma rond Poolse invloeden en met eigen werk. Tussen Prokofjevs Scythische suite, Szymanowski en Lutosławski klinkt zijn Ahania’s Lament (Nederlandse première), met Aphrodite Patoulidou als soliste. Deze Griekse sopraan is een ‘NXT GEN artist’, die overtuigt in repertoire van Mahler tot metal en Vivier tot folk. William Blake’s mythische figuur Ahania krijgt bij Moussa geen anekdotische inkleuring, maar een rituele stem: de sopraan is minder een psychologisch personage dan een spreekbuis van een collectieve klaagzang.

Glanzende texturen
Het orkest vormt hier een ruimte waarin de stem haar plaats vindt: golvende, vaak glanzende texturen die verwantschap tonen met de Poolse orkesttraditie, maar uitgesproken hedendaagse contouren krijgen. In de context van Szymanowski en Lutosławski wordt hoorbaar hoe Moussa de continuïteit van een orkestklank weet vast te houden én onder spanning zet.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Remy Alexander.

Vurig en nederig
Dit koorconcert mondt uit in het monumentale Concert voor koor van Alfred Schnittke, dat wordt beschouwd als een van de koormeesterwerken van de twintigste eeuw. Schnittke baseerde het werk op spirituele teksten uit het Boek der Klaagliederen uit de tiende eeuw. Het werk doorloopt een weg van vurige lofzang en smeekbede, via het menselijk lijden naar een nederig slotgebed.

Moussa’s melancholie
In de Nederlandse première van Melancholy’s Attributes voor dubbelkoor, eveneens gebaseerd op eeuwenoude teksten, onderzoekt Samy Moussa de verschillende facetten van melancholie. Het dubbelkoor wordt hier een echokamer, waarin de luisteraar tussen twee klankvelden in komt te staan. Missy Mazzoli’s Vespers voor cello en tape (Nederlandse première) is een avondritueel voor één speler en een onzichtbaar koor van elektronische schaduwen. Voor Ernst Reijsegers Colla parte voor cello en stem keren we naar binnen, in een intiem duet tussen instrumentalist en zanger.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.

Pergolesi’s meesterwerk
De Poolse countertenor Jakub Józef Orliński heeft in korte tijd de wereld veroverd. Zijn warme, soepele ‘stem van een engel’ (The Sunday Times) maakt hem geliefd bij een groot publiek. En met zijn fysieke uitstraling – hij is ook model en breakdancer – en gevoel voor drama loopt ook GenZ met hem weg. Hij treedt op met het barokgezelschap Il Pomo d’Oro. Vanaf het eerste album dat Orliński met dit Italiaanse ensemble heeft gemaakt (2018) valt op hoe goed zij op elkaar zijn ingespeeld. Voeg bij hen de Nieuw-Zeelandse sopraan Madison Nonoa en het zo geliefde Stabat Mater van Pergolesi krijgt een onaardse glans.

Dominicuskerk
De sfeer en de akoestiek van de Dominicuskerk dragen daar zeker aan bij. De ZaterdagMatinee maakt een bijzondere uitstap naar deze neogotische kerk aan de Spuistraat, ontworpen door Pierre Cuypers (Centraal Station en Rijksmuseum) en gebouwd in dezelfde periode als het Concertgebouw. Een Griekse traditional, werken van onbekende barokmeesters en van Arvo Pärt maken het programma compleet.

Pergolesi’s meesterwerk
De Poolse countertenor Jakub Józef Orliński heeft in korte tijd de wereld veroverd. Zijn warme, soepele ‘stem van een engel’ (The Sunday Times) maakt hem geliefd bij een groot publiek. En met zijn fysieke uitstraling – hij is ook model en breakdancer – en gevoel voor drama loopt ook GenZ met hem weg. Hij treedt op met het barokgezelschap Il Pomo d’Oro. Vanaf het eerste album dat Orliński met dit Italiaanse ensemble heeft gemaakt (2018) valt op hoe goed zij op elkaar zijn ingespeeld. Voeg bij hen de Nieuw-Zeelandse sopraan Madison Nonoa en het zo geliefde Stabat Mater van Pergolesi krijgt een onaardse glans.

Dominicuskerk
De sfeer en de akoestiek van de Dominicuskerk dragen daar zeker aan bij. De ZaterdagMatinee maakt een bijzondere uitstap naar deze neogotische kerk aan de Spuistraat, ontworpen door Pierre Cuypers (Centraal Station en Rijksmuseum) en gebouwd in dezelfde periode als het Concertgebouw. Een Griekse traditional, werken van onbekende barokmeesters en van Arvo Pärt maken het programma compleet.

Verslaving en verlies
Deze ZaterdagMatinee is geheel gewijd aan muziek van Francis Poulenc, met wie Stéphane Denève zich sterk verbonden voelt. Daarvan getuigde hij drie jaar geleden al met een geheel Poulenc-programma. ‘Bij Poulencs muziek heb ik het idee dat ik begrijp wat er tussen de regels staat’, zegt Denève. ‘Wanneer je een dramatisch werk van Poulenc hoort, klinkt er tegelijkertijd hoop in door.’
La Dame de Monte-Carlo is een wereldlijke monoloog voor sopraan en orkest op een tekst van Jean Cocteau, een portret van verslaving en verlies. De Suite Les animaux modèles is gebaseerd op beroemde fabels van Jean de la Fontaine, die vanmiddag met Pierre Bokma als verteller tot leven komen.

Engelen die hun tong uitsteken
Met de jonge Frans-Catalaanse sopraan Lauranne Oliva wijden koor en orkest zich aan Poulencs beroemde Gloria. Het swingende tweede deel zorgde destijds voor opschudding. Poulenc daarover: ‘Ik dacht aan engelen op fresco’s van Gozzoli die hun tong uitsteken en aan serieuze benedictijner monniken die ik heb zien voetballen.’ De opera Dialogues des Carmélites heeft hij gebaseerd op een historische gebeurtenis: tijdens de Franse Revolutie eindigt een groep nonnen als martelaressen. Het huiveringwekkende slotdeel verbeeldt hun lot trefzeker…

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.