Actuele opera
Samen met Einstein on the Beach en Satyagraha vormt de opera Akhnaten (1983) een drieluik over wetenschap, politiek en religie. Componist Philip Glass, veelal in samenwerking met theatermaker Robert Wilson, creëerde zo een weids muziekdramatisch panorama over actuele onderwerpen in een bijzondere nieuwe vormentaal. In Akhnaten komt na de dood van zijn vader de jonge farao Achnaton aan de macht, met zijn vrouw Nefertiti – die van de mooie buste in Berlijn. Na zijn kroning schaft hij alle oude goden af om een nieuwe religie te introduceren. Dit tot ontzetting van de priesters, die hem ten val brengen.

Minimalistisch idioom
Glass gebruikt hier zijn bekende minimalistische idioom, gecombineerd met overweldigende koor-en dansscènes. De titelrol is geschreven voor een countertenor, wat de bijzondere status van de farao versterkt. Nefertiti wordt daarentegen gezongen door een alt, waardoor de vocale kleuren van dit koppel, samen met de sopraanpartij van moeder Tye, op een bijzondere manier mengen. Dirigent en een aantal solisten – onder wie titelvertolker Anthony Roth Costanzo – namen ook deel aan de laatste uitvoering van deze opera aan de Metropolitan Opera in New York.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 11.55 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Laura Roling.

Seismograaf
Waar in veel vioolconcerten de solist als held voor een orkestdecor staat, lijkt Moussa de vioolsolist in Adrano te beschouwen als seismograaf: een fijngevoelige sensor die de onrust onder het orkestoppervlak registreert. De titel verwijst naar de gelijknamige vulkaanstad aan de voet van de Etna; het orkest gedraagt zich dan ook als een sluimerende krachtbron die in golven en uitbarstingen naar boven dringt. De solist laveert tussen lyrische bogen en gespannen, ritmische passages, voortdurend balancerend tussen versmelting met en verzet tegen de massa. Zo wordt Adrano een soloconcert waarin spanning niet enkel in virtuositeit schuilt, maar in het voortdurende herijken van de verhouding tussen soliste Simone Lamsma en het orkest.

Italiaanse sferen
Met twee delen uit Respighi’s Romeinse trilogie blijven we in Italiaanse, stadse sferen. Deze symfonische gedichten, klinkende odes aan Rome, bezorgden de componist wereldfaam. Het programma opent met Liguria, de verklanking van een wandeling van de Zweedse componiste Andrea Tarrodi langs vijf dorpen aan de Ligurische zee.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Camiel Jansen.

Vivaldi’s beroemde Gloria
Met zijn Venice Baroque Orchestra en met La Cetra uit Basel brengt barokspecialist Andrea Marcon al bijna twintig jaar veelal Italiaanse barokmuziek naar Amsterdam. Dit programma opent met het feestelijke Gloria van Antonio Vivaldi. Een van de talrijke werken die deze Venetiaan heeft geschreven voor het Ospedale della Pietà, een weeshuis voor meisjes waar op hoog niveau werd gemusiceerd.

Spectaculaire veelstemmgheid
Van Georg Muffat brengt La Cetra de glorieuze 24-stemmige Missa in labore requies. Muffat, geboren uit Schotse voorouders in het Franse hertogdom Savoye, beschouwde zichzelf als een Duitse componist en maakte carrière in het Habsburgse Rijk. Via zijn muziek bracht hij elementen uit de Franse en Italiaanse barok naar Wenen en Salzburg. Muffat hoopte met zijn vermenging van stijlen de vrede tussen volkeren te bevorderen.
In Salzburg was hij in dienst bij de aartsbisschop. De dom van Salzburg leende zich uitstekend voor de rijke veelstemmigheid die in de zestiende eeuw in Venetië tot bloei kwam.
Voor dit concert stelt Andrea Marcon zijn musici op in meerdere groepen om zo de immense proporties en het echo-effect van deze barokke mis optimaal te laten klinken.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Camiel Jansen.

Liefde voor Beethoven
De veelzijdige Franse pianist Pierre-Laurent Aimard is een graag geziene gast bij de Matinee. Zo was hij eerder te horen in werken van Bach tot Bartók en Liszt tot Ligeti. Van jongs af aan vertrouwd met nieuwe muziek, ontwikkelde hij ook een grote liefde voor de muziek van Beethoven. Nu vertolkt hij Beethovens Vijfde pianoconcert, een helfdhaftig werk met een dromerig middendeel. Aimard wordt daarbij omringd door het Kammerorchester Basel, dat al vele jaren bewijst zich helemaal thuis te voelen in de muziek van de Weense Klassieken.

Met dank aan de Philharmonic Society
Daarnaast staat de Zevende van Dvořák op de lessenaars. Een werk waarin Dvořák meer expressiviteit en emotie legt dan in zijn eerdere symfonieën. De Zevende wordt wel gerekend tot de belangrijkste symfonieën uit de periode na Beethoven. De opdracht tot deze compositie kreeg Dvořák van de Londense Philharmonic Society, die ook in 1817 bij Beethoven de Negende Symfonie ‘bestelde’. In 1885 dirigeerde Dvořák in Londen de première van zijn Zevende en hij hoopte dat deze symfonie al zijn voorgaande werken zou overtreffen en ‘de wereld in beroering zou brengen’.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Remy Alexander.

Eer aan de Mayacultuur
Gabriela Ortiz, composer in residence 2025-2026 bij Het Concertgebouw, heeft voor haar muziek al meerdere Grammy Awards ontvangen. Op 1 februari 2026 kwamen er in één klap nog drie Grammy’s bij, waaronder die voor Best Contemporary Classical Composition. Voor La Reina Roja is deze Mexicaanse componiste geïnspireerd door de vondst van een tombe met daarin een hooggeplaatste Maya-vrouw uit de zevende eeuw. Geen betere combinatie denkbaar dan met muziek van landgenoot Revueltas. Zijn La noche de los mayas is een orkestsuite op basis van muziek voor de gelijknamige film. De finale met twaalf slagwerkers is imposant en hypnotiserend. Een spectaculair eerbetoon aan de tribale tradities van de Maya’s. Ervaar de ritmische oerkracht van hun muziek, ver voor Columbus voet aan Zuid-Amerikaanse wal zette. Xenakis’ slagwerksolo Rebonds B vormt de perfecte opmaat.

Landschappen vol klank
Het concert begint met Tumblebird Contrails van de jonge Amerikaanse componiste Gabriella Smith. Zij  groeide op in de baai bij San Francisco en voelt zich sterk verbonden met de natuur. Al backpackend, ver van de bewoonde wereld, luisterde ze naar de hallucinerende geluiden van de Stille Oceaan, die ze effectief in muziek weet te vangen. Deze middag klinkt de Nederlandse première.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.

Palestrina
The Tallis Scholars hebben zich in meer dan vijf decennia gevestigd als toonaangevend ensemble voor vocale muziek uit de renaissance. De zuiverheid, helderheid en puurheid van hun klank, gesteund door de rijke Engelse koortraditie, heeft hen beroemd en geliefd gemaakt. Die klank is met name gebaseerd op de eisen die de muziek van een componist als Palestrina stelt. Rond zijn muziek heeft dit Engelse gezelschap talrijke programma’s gepresenteerd.

Muhly
In de loop der jaren ontdekt Peter Phillips dat hedendaagse muziek een concert met renaissancerepertoire kan verrijken. Hij gaat op zoek naar ‘nieuwe noten’ die baat hebben bij de karakteristieke koorklank van het ensemble. ‘De componist die onze specifieke klank direct begreep, bleek Nico Muhly te zijn. Als koorknaap had hij de vele klankkleuren van geestelijke koormuziek in zich opgenomen en wist hij al snel hoe hij het beste voor ons kon schrijven. Een reeks meesterwerken volgde, de een nog krachtiger dan de ander’, aldus Peter Phillips. Alle werken van Muhly op dit programma beleven hier hun Nederlandse première!

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Remy Alexander.

Bach – Stravinsky – Wantenaar
In dit bijzondere programma combineert de Nederlandse Bachvereniging oude en nieuwe muziek. Onder leiding van Johanna Soller treedt het gezelschap op met stersoliste Lucie Horsch. Op de lessenaars muziek van Bach, Stravinsky en Wantenaar. Orkestwerken van Bach, waaronder twee Brandenburgse concerten, vloeien over in Stravinsky’s bewerkingen van delen uit Bachs Wohltemperierte Klavier en Seufzer van Mathilde Wantenaar. Hiervoor liet zij zich inspireren door de aria ‘Seufzer, Tränen, Kummer, Not’ uit Bachs cantate Ich hatte viel Bekümmernis.

Nieuwe muziek voor historische instrumenten
Mathilde Wantenaar schrijft speciaal voor Lucie Horsch en de Nederlandse Bachvereniging een nieuw werk voor blokfluit en barokorkest. Boeiend om te horen hoe barokinstrumenten invloed zullen hebben op nieuw gecomponeerde muziek. Daarnaast zal Lucie Horsch schitteren in onder meer Bachs Dubbelconcert.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Frederike Berntsen.

–

Lucie Horsch heeft in seizoen 2026-2027 een eigen Spotlightreeks in Het Concertgebouw, waarvan ook dit concert deel uitmaakt.

Unieke collage
Mahler staat niet op het programma en toch klinkt zijn muziek in dit concert. Het hele middendeel van Sinfonia van Berio steunt op het Scherzo uit Mahlers Tweede symfonie. Het dient als raamwerk waaraan Berio talrijke elementen toevoegt: muziek van Bach tot Stravinsky en gezongen en gesproken teksten. Zo creëert Berio een unieke collage, een wervelwind van citaten, vervreemdend en fascinerend. Sinfonia is daarnaast beïnvloed door indrukken die Berio in die tijd (1968) in New York opdeed.

Magisch en verstild
Drie jaar later schrijft Sjostakovitsj zijn Vijftiende symfonie. Ook hij biedt onderdak aan muziek van collega’s. Zo citeert hij uit werk van onder anderen Rossini en Wagner en uit eigen composities. Citaten die hij zelf niet altijd kon verklaren. ‘Ik kon ze er gewoon niet uit laten’, zou hij gezegd hebben. Het werd zijn laatste symfonie, zonder grootse finale, maar met een magisch en verstild slotdeel.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Ben Coelman.

Mysterieuze muziek
Hij voltooide maar één opera, maar daarmee bracht hij een muzikale revolutie teweeg in Frankrijk en Europa. Pelléas et Mélisande, voor het eerst uitgevoerd in 1902 in Parijs, is gebaseerd op het gelijknamige symbolistische toneelstuk van de Gentse auteur Maurice Maeterlinck. Debussy schreef er mysterieuze en atmosferische muziek voor. Hierbij maakte hij onder andere gebruik van de hele-toonstoonladder, die voor de luisteraar een bijna desoriënterende ervaring oproept.

Ontdekkingsreis
De rol van Mélisande wordt gezongen door een lyrische sopraan, in dit geval de Frans-Catalaanse Lauranne Oliva. Pelléas is een zogenaamde Baryton-Martin, een hoge bariton die reikt tot de tenorstem. De centrale rol van Golaud wordt vertolkt door bariton Stéphane Degout, die afgelopen seizoen met Pygmalion nog te gast was in de Matinee. Deze bijzondere productie staat onder leiding van chef-dirigent Karina Canellakis, die hiermee in Amsterdam haar ontdekkingsreis door het bijzondere operarepertoire voortzet.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 11.55 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Laura Roling.

Verbluffende kracht
De jonge pianist Nikola Meeuwsen (2002) was de eerste Nederlandse musicus die de vermaarde Koningin Elisabethwedstrijd wist te winnen. Tijdens de finale van dit concours gaf hij een ijzersterke interpretatie van het energieke en virtuoze Tweede pianoconcert van Sergei Prokofjev. ‘In de gigantische solocadens van het eerste deel verpakte Meeuwsen zijn verbluffende kracht in grote emotionele diepten en een zeldzaam inzicht in Prokofjevs muzikale structuur.’ (NRC) Zoiets moet je live meemaken en die kans biedt deze Matinee.

Met Strauss in de Alpen
Uit dezelfde tijd stamt Eine Alpensinfonie van Richard Strauss, een werk voor een enorme orkestbezetting.  Lange wandelingen in de Alpen inspireerden Strauss tot het schrijven van dit symfonisch gedicht, dat in meer dan twintig in elkaar overgaande taferelen een bergwandeling schetst. Strauss brengt het landschap muzikaal tot leven, tussen zonsopkomst en zonsondergang toont hij lieflijke weides en een fraai uitzicht vanaf de bergtop, maar ook gevaarlijke momenten en onweer tijdens de afdaling.

In de Spiegel · Spiegelzaal, 13.40 uur
Kom vóór het concert naar de Spiegelzaal voor interviews met componisten, musici en meer.
Inleiding door Camiel Jansen.